امامزاده باقر بن امام موسی الکاظم

در اراضی شمال دهکده بیستون، زیر دست جاده آسفالته همدان کرمانشاه ، بقعه باقربن موسی الکاظم (ع) قرار دارد. این بنا به ابعاد 452 و پهنای 424 سانتی متر است و در حال حاضر فضاهای این بنا که به طریق نه چندان سیمان اندود خوبی شده ، جوابگوی زوار ای مرقد نیست .

تقسیمات کشور

تقسیمات کشور در دوره های مختلف

 

پایتخت های قدیم ایران

در دوره هخامنشی چهار پایتخت داشتند اول شهر پازارگاد در فارس در دوره کورش_محل قبر کورش دوم استخرپایتخت جمشد یا پرسپلیس از بنا های داریوش سوم که  در زمان او پرسپلیس نامیده میشد_سوم شهر شوش پایتخت تابستانی چهارم شهر قدیم اکباتان یا همدان یا هگمتانه که مقبره استرملکه سابق هخامنشی است.

 

پایتخا های مهم دیگر

شهر عظیم هکاتم پیلوس یا صد دروازه در دامغان حالیه پایتخت اشکانیان بود خلفای شهر کوفه و معاویه دمشق و بنی عباس بغداد و طاهریان نیشابو،وصفاریان اسمعیل سفوی اردبیل و شاه عباس شهر اصفهان وشاه طهماسب شهر قزوین و نادر شاه شهر مشهد ،کریم خان زند شهر شیراز و در آخر قاجاریه تهران را پایتخت قرار دارد.

 

تقسیمات کشور در دوره های مختلف

در دوره هخامنشی:داریوش اول کشور ایران را به 30قسمت که هر قسمت آن حاکم آنرا شهربان بود میگفتند.

سلوکیدهاکچهار استان بزرگ تقسیم کرده بودند اول استان خارسان و کرمان دوم استان غرب شمال عراق و بین النهرین سوم استان شمال ارمنستان و آذر بایاجان چهارم استان جنوب شامل فارس و خوزستان و هراستان مرکب از چهد شهر بود که حاکم آنرا شهریک مینامیدند و حاکم سرحدی  رامرزبان می گفتند.

در دوره مغول:تقسیمات شهر ستانه 20بخش بود1-عراق عرب2-عراق عجم3-آذربایجان4-اران ومغان5-شیروان6-گرجستان7-ملک روم8-ارمن9-دیاربکر10-کردستان11-خوزستان12-فارس13-شبانکار14-کرمان ومکران15-میان کرمان و سیستان16-قهستان ونیمروز17-خراسان18-مازندارن19-قومس و جرجان 20-گیلان

برگرفته شده از کتاب برخورد اندیشه ها

چاپ:چاپخانه بانک بازرگانی ایرن

چاپ اول سال1346

آسمان خراشهای تهران در سال 1346

1. هتل هیلتون20طبقه

2. بانک کار20طبقه

3. شرکت ملی نفت ایران17طبقه

4. پلاسکو القانیان17طبقه

5. اخوان 15طبقه

6. آلومینیوم القانیان14طبقه

7. مهندس برزو که 12طبقه

8. سپهبد کیا 12 طبقه

بزرگ ترین بنای تاریخی

بزرگ ترین بنای تاریخی  کشف شده سال 1346

هرم شولورلا در مکزیک است پایه های این بنا مساحتی بیش از 15/98هکتار از زمین را فرا گرفته حجم کلی آن بالغ بر 3/28میلیون متر مکعب است

برگرفته شده از کتاب برخورد اندیشه ها

چاپ:چاپخانه بانک بازرگانی ایرن

چاپ اول سال1346

معماری چیست؟

به ندرت دانشجویی یافت می‎شود که بتواند به روشنی معماری را تعریف کند. تعریف معماری در فرهنگ لغت عبارت است از: هنر و علم طراحی و بنای ساختمان‎ها.
معماری به عنوان اجتماعی‌ترین هنر بشری با فضای اطراف انسان مرتبط است. حضور فضا، بنا و شهر از گذشته تا امروز و در آینده، لحظه‌ای از زندگی روزمره آدمیان غایب نبوده و نخواهد بود. شهرها پر از ساختمان‎هایی هستند که با استفاده از هنر و مهارت‎های علمی و ریاضی طراحی شده‎اند. این مهارت‎ها در ترکیب با هم عناصر زیبایی‎شناسی نامیده‎ می‎شوند. اصول زیبایی‎شناسی برگرفته از هنر، علم و ریاضیات در طراحی معماری مورد استفاده قرار می‎گیرند، مثل کاربرد خط، شکل، فضا، نور و رنگ برای ایجاد یک الگو، توازن، ریتم، کنتراست و وحدت. این عناصر در کنار هم به معماران اجازه می‎دهند تا ساختمان‎های زیبا و مفید خلق کنند. به بیان بهتر، اصول زیبایی‎شناسی به اضافه جنبه‎های ساختاری به ساختن یک ساختمان موفق کمک می‎کند.
موضوع معماری درباره فضاست. تعاریف مختلفی که تاکنون از معماری ارائه شده است، اغلب به گونه‌ای بر اهمیت فضا در معماری تاکید می‌کنند، بطوری‌که وجه مشترک بسیاری از این تعاریف، در تعریف معماری به عنوان فن سازماندهی فضا است. به عبارت دیگر موضوع اصلی معماری این است که چگونه فضا را با استفاده از انواع مصالح و روش‎های مختلف، به نحوی خلاق سازماندهی کنیم. از دیدگاه اگوست پره(Auguste Perret) ، معماری هنر سازماندهی فضاست و این هنر از راه ساختمان بیان می‌شود. ادوارد میلر اپژوکوم (Edvard Miller Upjokom) نیز معماری را هنر ساختن و هدف کلی آن را محصور کردن فضا برای استفاده بشر تعریف می‌کند. به گفته لامونت مور (Lamont Moore) نیز معماری هنر محصور کردن فضا جهت استفاده بشر است.

آموزش معماری

 (نوشتار اول) هدف و ماهیت معماری

- فضا سر منزلی است که معماری به سوی آن حرکت می کند.(1)
1- سر دنیس لادسن،مجله معمار،شماره 2،پاییز 77

 

1- معماری چیست ؟ (رابطه بین معمار و اثر و تاثیر پذیری و تاثیر گذاری را در این ارتباط توضیح دهید .)
2- رابطه بین انسان ، طبیعت ، معماری را توضیح دهید و در این خصوص مثالهایی را طرح نمایید .
3- ضمن توضیح موضوع نماد گرایی و عملکردگرایی به مبحث تعامل و یا ارشدیت هر کدام بپردازید .
4- نقش سنت را در معماری اسلامی تو ضیح دهید .

تعریف معماری از نگاه معماران

ویلیام موریس (William Morris):

معماری شامل تمام محیط فیزیکی است که زندگی بشری را احاطه می‎کند و تا زمانی که عضوی از اجتماع متمدن هستیم، نمی‎توانیم از معماری خارج شویم، زیرا معماری عبارت است از مجموعه تغییرات و تبدیلات مثبتی که هماهنگ با احتیاجات بشر روی سطح زمین ایجاد شده است و تنها صحراهای دست نخورده از آن مستثنی هستند.

تین لویی بوله (Etienne-Louis Boullee):

معماری چیست؟ آیا من آن را همسو با ویتروویوس به عنوان هنر ساختمان تعریف خواهم کرد؟ نه. این تعریف دارای یک اشکال اساسی است. انسان برای ساختن باید از تصور خود استفاده کند. نیاکان ما کاشانه‎شان را تنها پس از اینکه شکل آن را تصور می‎کردند، می‎ساختند. این فرآورده ذهنی و خلاقیت هست که معماری را تشکیل می‎دهد، اینک ما می‎توانیم آن را به عنوان هنر تولید هر نوع ساختمان و به حد کمال رساندن آن تعریف کنیم. بدین ترتیب هنر ساختمان تنها یک هنر ثانوی است که به نظر می‎رسد برای نامیدن بخش علمی معماری مناسب باشد.

لویی کان (Louis Kahn):

. . . معماری وجود خارجی ندارد. تنها اثر معماری است که وجود دارد. معماری در ذهن موجود است. شخصی که یک کار معماری انجام می‎دهد، در حقیقت آن را به روح معماری عرضه می‎کند . . . روحی که سبک نمی‎شناسد، تکنیک نمی‎شناسد، متد نمی‎شناسد و تنها منتظر آن است که خود را به معرض نمایش بگذارد. بدین ترتیب معماری تجسم واقعیات غیر قابل سنجش می‎باشد.

معماری در پی چیست؟

ـ معیار و محک ارزش گذاری آثار معماری چیست به این معنی که وقتی صحبت از معماری «خوب» به میان می آید منظور چه نوع از معماری است؟

2 ـ معماری خوب چیست؟ یعنی در واقع معیار و محک سنجشگری در حوزه ی معماری چیست؟

با پاسخ به این پرسش می توان ابزار و دستمایه ی نقد را برای مطالعه بناهای معماری فرا چنگ آوریم؛ ابزاری که به عنوان معیار ارزش داوری آثار معماری به ما این امکان را می دهد که درجه ی موفقیت یک اثر معماری را معین کنیم و مرز میان معماری خوب و معماری بد را تعیین کنیم.

     با عطف به توضیحی که در قسمت قبل درباره ی علت غایی بنای معماری آمد، به راحتی می توان نتیجه گرفت که معیار و محک ارزش داوری و سنجشگری یک بنای معماری میزان پاسخگویی آن به نیازهای بوجودآورنده اش می باشد. به زبان ساده تر هرچه این بنا در برآوردن نیازهایی که برای رفع آنها ساخته شده، توانایی بیشتری داشته باشد، بنای موفق تری است. با این توضیح به راحتی این نتیجه حاصل می شود که در نقد هر بنا باید از این منظر به آن نگریست که این بنا تا چه حد در انجام رسالت خویش یعنی برآوردن نیازهای انسانی، قرین موفقیت بوده است؛ بنابراین این دو فاکتور یعنی نیازهای انسانی و پاسخگویی به آن نیازها دستمایه ای می شوند برای منتقد معماری جهت نقد آثار معماری و طراح معماری جهت خلق بناهای خوب.

   جان کلام اینکه با توجه به فضای تصویر شده از ایران کنونی و ضعف های عمیقی که در حوزه ی علوم انسانی

 ـ که تغذیه کننده رشته هایی مانند رشته های معماری هستند و بر آورده کننده ی نیازهای این رشته ها به داده ها و اطلاعات انسانی علمی ـ وجود دارد هم در عرصه ی طراحی و هم در عرصه ی نقد با مشکلات فراوانی مواجه هستیم که واقعاً هم در مقام نظر و هم در مقام عمل، کار معماری را مشکل ساخته است.

مهندس مهدی ده ده جانی

نقش و رابطه رنگ و فرم در معماری

غایت و هدف همه مجاهدت های هنری بیرون کشیدن و استخلاص ماهیت و سرشت معنوی فرم و رنگ و ازادی انها از زندان دنیای مادی است.از چنین ارزو و سودایی است که هنر غیر مادی نشات میگیرد.دنیائی که امروز در ان زندگی میکنیم,به دنیای انسان در سالهای گذشته,شباهتی ندارد.دنیای ما با ابداع و خلاقیت شکل گرفته است.ما بناهائی میسازیم که محتوای انها در عملکرد انها نهفته است;در عین حال بناها سمبول افکار و عقاید نیستند;بلکه تجسم افکاری هدف دار رنگها روح دارند و زنده اند,رنگها کلمه اند و همچون کلمات سخن میگویند:از نهان سبز جنگل ها,از راز ابی اسمان و دریاها,از شفافیت و زلالی قطرات باران و از پاکی سفید برف;بلی رنگها از روح ادمی و دنیای پر رمز و راز انسان سخن میگویند و رنگهایی که انسانها بدان می پوشند و می نگارند و نقش میزنند نیز حکایت از گوشه ای دیگر از درون ایشان دارد.

رنگ زندگی است زیرا جهان بدون رنگ برایمان مرده جلوه میکند,رنگها ایده اغازین و ثمره نور اصلی بدون رنگ هستند و مقابل انها تاریکی بدون رنگ است.نور اولین پدیده در جهان است از طریق رنگها روح و طبیعت زنده جهان را برایمان اشکار میسازد. 

 

همچنین کلمه و اوای ان,شکل و رنگ اش,رگه های اصلی از ذات فوق طبیعی است که ما تصویری اندک از ان داریم.همانطور که صدا,رنگ جلا به لفظ می بخشد,همینطور هم رنگ بطور طبیعی به فرم شکل خاصی میدهد.ماهیت اصلی رنگ طنینی از تصورات خیالی است و در این حالت رنگ موسیقی است.زمانی که اندیشه مفهوم, قاعده مندی,لمس رنگ و طلسم ان,شکسته است انگاه در دستان خود جز جسم بی روح چیز دیگری نداریم.رنگ های نارنجی و ابی,رنگ های مکمل هستند و مخلوط این رنگها,رنگ خاکستری بوجود می اورد.وقتی ناظر در این مکان قرار میگیرد,نورهای متفاوتی دریافت خواهد کرد که این نورها متناوبآ با نارنجی و ابی است و دیوارها این رنگها را با زوایای دائمآ متغیر انعکاس میدهد.این تاثیر متقابل احساسی از غنای رنگ به انسان می بخشد. 

رنگها نیروها و انرژی های درخشنده ای هستند که چه اگاه و چه ناخود اگاه روی ما اثر مثبت و منفی خواهند داشت.هنرمندانی که شیشه های رنگین خلق می کنند از رنگ برای خلق چنان محیطی معنوی و اسرار امیز استفاده میکردند که اندیشه های پرستش کنندگان را بر دوش شاهین معنویت به پرواز درمی اورند.اثرات رنگ نه تنها از لحاظ بصری بلکه از جنبه های روان شناسی و روان شناختی نیز باید بررسی شوند.

سطوح رنگ باید شکل,وسعت و حدود خود را از خود رنگ و نوسان شدت ان (رنگ)کسب کند نه اینکه با خطوط از پیش معین شده باشد. 

همچنین,شکل ها نیز دارای خصوصیت گویا ومعنی دار نظام زیباشناختی خود هستند.در طراحی,این کیفیت های معنی دار شکل و رنگ می بایست با یکدیگر مطابقت داده شوند,یعنی شکل و رنگ در معنی دار بودن و مفهوم خود یکدیگر را تایید و اثبات نمایند.سه شکل اصلی مربع,مثلث و دایره نیز مانند سه رنگ اصلی قرمز,زرد و ابی دارای خصوصیات مفهومی و بیانی مشخص هستند.

مربع,نمایانگر ماده,وزن و حدود مشخص است وحسی از کشش و امتداد و تجربه حرکت را القاء میکند.مربع با رنگ قرمز منطبق است و وزن حجم قرمز با شکل سنگین و ساکن مربع مطابقت دارد.

مثلث با زوایای حاد و تند,تاثیر ستیزه جویی,پرخاش و تهاجم را ایجاد میکند.مثلث سمبل تفکر است و حالت وخصوصیت بی وزن ان با زرد روشن هماهنگی دارد.

دایره بر عکس مربع,احساسات را ملایم و معتدل میکندو حس ارامش و حرکت ارام و اهسته را القاء مینماید.دایره سمبل روح است که در درون خود همواره در حال حرکت است.

مختصري از تاريخ نقشه

انسان در زمان بسيار قدي حل و نواحي اطراف خود را خوب مي شناخت و مي توانست با كمك قطعات سنگ واستخوانهاي حيوانات

بر انسان آن عصر از روي اين رسمهاي نقشه كشي دوران باستان را ههاي كوچيدن از محلي به محل ديگر و مسير علي صيد شكار  و غيره را تشخيص ي داد و كارهاي خود را پيش مي برد.

بابليان در آن روز گار براي نقشه برداري و تهيه نقشه رسم هاي

خود را روي نوعي خشت خام پياده مي كردند؛بر روي يكي از اين نوع خشت هاي بدست آمده مجسم شده است كه رود خانه چند رشته اي از ميان سلسله جبالي عبور مي نمايد.

بر روي اين نقشه شهر ها و آباديها نيز معلوم و شخص شده است اين نقشه روي خشت خام مربوط به (4500)سال قبل است از نقشه بابل همچنين اراضي  و سيعي را نشان داده اند كه مربوط به قرن هفتم قبل ار ميلاد مي باشد؛ در اين نقشه بابل و آشور به شكل دايره ترسيم شده؛ رود خانه از بالا به پايين جريان دارد كه در دوسمت ساحل آن بابل بزرگ قرار گرفته است.

نقشه در ميان مصريان عهد باستان نيز معروف و مشهود بوده و آنان از نقشه استفاده مي كردند.

كار گران و مأموران فرعون همه ساله بعد از طغيان  رود نيل دشتها و زمينهائي را كه به زير آب ميرفتند و پس از دوره سيلابي وطغيان رود خانه براي كشت و زرعت آماده مي شدند علامت گذاري مي كردند، و حدود آنها راتعيين مي كردند.مأموران فرعون بدون نقشه نمي توانستند اين كار را انجا دهند واز آن نواحي عبور نمايند ومحل هاي مورد نظر را بيابند.لذا احتياج به شخصاتي داشتند. آنان نقشه هاي خود را روي پاپيروس رسم ميكردند .

ولي پاپيروس ها از نظر نداشتن مقاومت  و دوام لازم زود ميپوسيدند و از بين مي رفتند و بهمين دلايل است كه از نفشه هاي مصر باستان فقط يك نقشه باقي مانده است كه در سال(3400) ستل قبل تهيه شده است . روي اين نقشه كوه ها داراي معادن حوض ها و استخر هاي شس تشوي طلا، نقط مسكوني عبد ومحلهايي كه اشياء قيمتي و گرانبها را آنجا نگهداري يكردند ، نشان داده شده است.

ناگفته ناند كه طول وعرض جغرافيائي كه بر روي نقشه رسم  ميشود از آثار دانشمند ايراني ابوريحان بيروني است كه در كتاب آثارالباقيه مشورطه ذكر شده و بعد اروپائيان آن راتكميل كرده اند.

مر كاتور،كارتو گراف معروف هلندي در قرن شانزدهم طرح بسيار معروفي را كشف و ارائه نمود.

 

پاپيروس: نوعي كاغذ كه از گياهان به دست مي آمده كه دوام كمي نيز داشته است

نامبرده نقشه هاي ختلفي را كه تهيه و آاده كرده بود بنا اطلس در يك جا بصورت مجله منتشر كرد. روي مجله اين كتاب تصوير اطلس اساطيري يونان كه پس از شكست  از نيتانها محكوم شد آسمان بر روي سر ودست خود نگه دارد.

 

 در قرن هيجدهم و نونزدهم  پايه وساس علمي براي تهيه نقشه (تو پو گرافي وكارتو گرافي) بوجود آمد و نسبت كه طرح علمي نقشه جغرافيائي توجه خاص شد و براي رسم نقشه ها محاسبات رياضي بعمل مي آورند.

دانشمندان ودريا ضي دانان ايراني نيز چه در روزگازان قديم وچه در دنيا ي معاصر  در حال حاضر پا بپاي دانشمندان ديگر جهان درپي ريزي مباني علمي و نقشه بر داري و نقشه كشي فعاليتهاي بسياري داشته ودارند.

در زمان داريوش درباره حفر كانال سوئز كه بر سنگ خاراي قرمز رنگ  نوشته شده است. ‍من پارسي هستم به همراه پارسيان مصر را گرفتم.

 

و اولين كسي كه نقشه ايران را رسم كرد سرتيپ بغايرئ بود.

 

 

 

 

منابع تحقيق:

 

 

1- مختصري از:نقشه ونقشه برداري در دنيا قديم وجديد

نوشته: ابولفضل آزموده

انتشارات:تهران  \ گوتنبرگ

                   سال نشر: 1355

 

2-318معمائ اولين ها

مولف:محمد حسين قاسمي

چاپخانه:دانش

سال نشر:اسفند1377

 

فضا

چکیده

فضا در معماری برگرفته ازمجلات معماری معماری را هنر ساختن فضا معرفی می کند. از فضا به عنوان بحث اصلی معماری:” فضا بغرنج ترین جنبه معماری و لکن عصاره آن است و سرمنزلی است که معماری باید به سوی آن حرکت کند “ . مهم ترین ویژگی معماری مدرن پس از به ارمغان آوردن آهن و شیشه و تحولات سخت افزاری – به یمن شیوه های تازه بصری که امپرسیونیست ها و کوبیست ها منادی آن بودند – کشف جدید از مفهوم فضاست  عنوان کیفیتی مثبت در کنار مثلث ویتریوویوس قوام تازه ای را از معماری مدرن

ادامه نوشته

تعريف نقشه

صفحه كاغذي كه در روي آن شكل و صورت چيزي را رسم كرده مي نمايند. خاكا وخاكا و كاكو و رنداز و كالوب وكارنامه و گرنامه و نمو نه نيز گويند.

طرحي كه مهندس يا طرحي ار چيزي تهيه و بر صفحه كاغذ رسم كند تا سازندگان و كارگران به دلالت و مطابق آن شي مطلوب را سازند؛ نقشه اتومبيل ، نقشه راه ، نقشه ساختمان،نقشه قالي و طرح و تصويري كه به قياسي بسيار كوچكتر از محله يا راه شهر يا مملكت يا قاره يا كره زمين بر كاغذ رسم كنند. تا به دلالت آن موقعيت طبيعي و قتصادي وسياسي و ديگر مشخصات آن سرزمين را به ديگران بشناساند. نقشه جهان،نقشه اروپا، نقشه ايران،نقشه راههاو غيره ويا طرحي كه براي انجام كاري ريزند.

دستور العمل . طرح .برنامه جمختصري از تاريخ نقش

عجايب هفتگانه جهان

عجايب هفتگانه جهان شامل:

1) اهرام مصر

2) باغهاي معلق بابل

3) مجسمه زئوس

4) معبد ديانا

5) آرامگاه موسولوس

6) مجسمه بزرگ آپولو

7) فار(چراغ در يايي)

ادامه نوشته

بقاياي يك برج سنگي به ارتفاع 1/6 متر كه در اصل بين ديوار هاي يك شهر قديمي حفاري شده، حصور بوده و تعلق به پنج هزار سال قبل از ميلاد مسيح (ع)است؛يافت شده كه قدمت پايه  ديوار ها به 8350سال قبل از ميلاد ي رسد.

قديمي ترين بقايا از ساختمان

قديمي ترين بقايا از ساختمانهايي كه تا كنون كشف شده،مر بوط به 21كلبه با سكوها و گودالهاي شني بوده كه به وسيله سوراخهايي محدود شده و در اكتبر سال1965 آن را در محل ((ترا آماتا))در((نيس)) فرانسه فرانسهكشف كردند. چنين تصور ميشود كه ساختمان مزبور متعلق به دوران ((آشه ئوليان))يعني حدود چهارصد هزار سال قبل باشد.

در حفاريهاي كه بين 28ژوئن و5 ژوئيه1966به عمل آد . كلبه اي يافت شد كه داراي ديوار هاي سنگي 15 تري و شش متري بود.

قديمي ترين بنا ها

قديمي ترين ساختمان دنيا توسط انسان بنا شده است.به شكل دايره اي نا نظم است كه از توده  سنگهاي نرم آبشفشاني درست شده  و حاكمي از فرهنگ پايين سازنده در دوران((پائوليتيك تحتاني))است . اين بنا  توسط دكتر ((مري ليكي))در ژانويه سال 1960در ((اولدووايي گورگ))وافع در تانزانيا كشف شده است.

در آن بنا از مصالح بسيارمبتدي و استخوان استفاده شده وفدمت آن به حدود يك يليون و هفتصدو پنجاه هزار سال قبل از ميلاد سيح(ع)مي رسد.

پل صفوی

بالا دست پل بتونی کنونی که بر سر راه صحنه به کرمانشاه واقع است، پل آجری عظیمی از بناهای عصر صفوی دیده می شود. این پل بر سر راهی است که در زمان صفویه از قزوین به همدان و کرمانشاه کشیده شده بود و به بغداد متصل می شد. این راه از قزوین به همدان از آنجا به همدان، اسدآباد، کنگاور و از کنگاور به صحنه و بیستون که تا امروز بر دینور آب پل آجری آن باقی است، می رفت و از آنجا به کرمانشاه؛ که هنوز پل آجری عظیم آن که به پل کهنه مشهور است برجاست. از آنجا به ماهیدشت می رفت که از پل آجری می گذشت و به شاه آباد غرب و سرمیل می رسد از سرمیل تا سر پل ذهاب راه شاه عباسی تا امروز در دامنه کوه و تپه باقی است. این راه از سر پل به قصر شیرین و از آنجا به خانقین می رفته است. درازای پل بیستون 115 متر و پهنای آن با احتساب جان پناه طرفین 690 سانتیمتر است. پهنای جان پناه هر یک 37 سانتیمتر و بلندی آن از سطح پل 50 سانتیمتر است که از آن فقط قسمتی باقی است. در طول پل دو دهنه اصلی و دو دهنه کوچکتر در شرق دهانه های اصلی قرار دارد.

چشمه های پل از شرق به غرب: چشمه اول به دهانه 500 سانتیمتر و بلندی آن از سطح آب تا تیزی طاق 550 و تا سطح پل 870 سانتیمتر است. چشمه دوم به دهانه 490 و بلندی آن تا تیزی طاق 620 و تا سطح پل 1000 سانتیمتر و قطر پایه دوم 790 سانتیمتر است. چشمه سوم به دهانه 11 متر و بلندی آن تا تیزی طاق 950 و تا سطح پل 1080 سانتیمتر است. اختلافی که این چشمه با چشمه های دیگر دارد این است که طاق این چشمه ریخته و هنگام تعمیر آن به جای جناقی، طاق هلالی زده شده است. قطر پایه سوم 820 سانتیمتر است. چشمه چهارم دهانه اش 1050 سانتیمتر و بلندی آن تا تیزی 10/11 و تا سطح پل 60/12 سانتیمتر است

سر ستون های بیستون در طاق بستان

در محوطه آثار باستانی طاق بستان شش سر ستون باستانی وجود دارد که چهار عدد آنها از بیستون جهت نگهداری به این مکان آورده شده است. سه سر ستون از چهار سر ستون منقوش است.

مشخصات ظاهری کتیبه بیستون

این کتیبه یکی از معتبرترین و مشهورترین سندهای تاریخی جهان است؛ زیرا مهمترین نوشته به خط میخی در زمان هخامنشیان است. مجموعاً سطحی را که این کتیبه در بر گرفته به طول 5/20 ( بیست متر و پنجاه سانتی متر) و عرض 80/7 ( هفت متر و هشتاد سانتی متر) است.