روش تحقیق-قسمت سوم
مرتب کردن مجموعه کتابها:
اگر کتابهای یک کتابخانه بر پایه روش خاصی طبقه بندی و مرتب نشود پیدا کردن کتاب حتی برای کتابداران هم کاری دشوار خواهد بود.
بررسی سابقه کتاب و کتابخانه در روزگاران پیشین نشان میدهد که فهرست نویسی و نوعی طبقه بندی برای کتابهای کتابخانهها در قدیم وجود داشته است و بسیاری از کتابخانهها برای کتابهای خود فهرست موضوعی داشتهاند از میان روشهای گوناگونی که برای مرتب کردن کتابها و قفسه های کتابخانه رایج است دو نوع طبقه بندی پیش از دیگر انواع مورد توجه کتابداران قرار گرفته است که عبارتند از :
1-طبقه بندی دیویی
2-طبقه بندی کتابخانه کنگره
1-طبقه بندی کتابخانه بر مبنای روش دیویی:
این روش بر پایه نظام اعشاری تنظیم شده است و هرگونه اطلاعات که در کتابها یا نشریات ادواری (دورهای-هفته نامه-ماه نامه-سالنامه)و یا چیزهای مشابه آنها ثبت و ضبط میشود به 9طبقه اصلی تقسیم میشود و کتابهایی مانند دائرهالمعارفها که اطلاعات مندرج در آنها متنوع است و در هیچ یک از طبقات 9گانه جای نمیگیرد در طبقه جداگانه پیش از 9طبقه بالا قرار میگیرد بنابر این طبقه بندی دیویی در 10طبقه تدوین و تنظیم شده است
طبقه اول:از شماره 000تا099:کلیات(شامل: کتابشناسیها و دائر هال عارف ها)
طبقه دوم:از شماره100تا199:فلسفه(شامل: فلسفه نظری و روان شناسی اخلاق)
طبقه سوم:از شماره200تا299:دین(شامل:تاب مقدس و مسیحیات ومذاهب دیگر)
طبقه چهارم:از شماره300تا399:علوم اجتماعی(شامل:آمار،جامعه شناسی،علوم سیاسی و اقتصاد)
طبقه پنجم:از شماره400تا499:زبان(شمال: زبان شناسی ،دستور زبان،و زبانهای مختلف)
طبقه ششم:از شماره500تا599:علوم محض(شامل: ریاضیات،شیمی،گیاه شناسی و غیره)
طبقه هفتم:از شماره600تا699:تکنولوژی(شامل:پزشکی،کشاورزی و غیره)
طبقه:هشتم:از شماره700تا799:هنر(شامل:موسیقی،نقاشی،مجسمه سازی)
طبقه نهم:از شماره800تا899:ادبیات(شامل:شعر،نمایشنامه؛مقالههای ادبی)
طبقه دهم:از شماره900تا999:تاریخ(شمال:تاریخ قارهها،و سفرنامهها)
هر طبقه به 9طبقه جزء و یک طبقه اضافی برای آثار عمومی مربوط به آن طبقه تقسیم میشود که با زهم بر روی هم 10طبقه میشود .مثلاعدد900شماره مخصوص تاریخ است؛ و به طور کل است به تاریخ تمدن و لغت نامهها و دائرهالمعارف های تاریخی و 9طبقه جزء این مجموعه عبارتند از :
ردیف اول900تاریخ
910-جغرافیا،سفرنامه و توصیفها.
920-زندگینامه.
930-تاریخ قدیم
940-تاریخ اروپا
950-تاریخ آسیا
960-تاریخ آفریقا
970-تاریخ آمریکای شمالی
980-تاریخ آمریکای جنوبی
990-قسمتهای دیگر روی زمین
عدد مختص به تاریخ آسیا950است و شماره مخصوص تاریخ ایران955است و مسائل تاریخی مربوط به نقاط دیگر ایران در زیر عدد955به صورت اعشاری طبقه بندی شده است .
به عنوان مثال:1/955مربوط به تاریخ گیلان است.